Lời nói đầu
Theo thông tin từ Cục Di sản văn hóa, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, ngày 1/12/2016, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) đã công nhận “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt là Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại".
Trước hết, đây là một vinh dự lớn cho “Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt”. Điều thứ hai, cho thấy tín ngưỡng này đã được quốc tế công nhận về mặt danh pháp (nomenclature) và mang tính hợp pháp (légitimité). Như vậy, không ai có thể tùy tiện gọi khác đi theo ý riêng như “đạo Mẫu”, “Tứ phủ”, v.v...
Đồng thời, chúng ta cũng cần nhận thức rõ, trong thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ thì nghi thức lên đồng chính là nhân tố cơ bản, nhân tố cốt lõi hàng đầu cần phải đi sâu nghiên cứu, tìm hiểu về bản chất.
Những điều vừa nêu trên chính là lí do cấp thiết để tác giả thực hiện chuyên khảo Tục lên đồng và lễ gọi hồn của người Việt. Qua đó, tác giả cố gắng đi sâu soi chiếu từ ngọn nguồn lịch sử, nhằm giải mã hiện tượng văn hóa tâm linh đặc biệt này.
Kiều Thu Hoạch
Tây Hồ Thư trai, ngày lành năm Ất Tị, 2025