Cuốn sách Việt Nam năm đầu tiên sau Cách mạng tháng Tám (Tháng Tám 1945 - Tháng Chạp 1946) viết về thời kì lịch sử từ tháng Tám 1945 đến tháng Chạp 1946, với không khí cách mạng sôi nổi, cuồn cuộn dâng lên trong toàn quốc và ý chí kiên quyết giữ vững nền độc lập vừa mới giành được của toàn thể nhân dân ta lúc đó. Thời kì đấu tranh bảo vệ chính quyền nhân dân từ Cách mạng tháng Tám đến Ngày Toàn quốc Kháng chiến, tuy chỉ có gần một năm rưỡi, nhưng có một vị trí hết sức trọng yếu trong sự phát triển của cách mạng Việt Nam kể từ sau ngày thành lập Đảng. Trong thời kì ấy, Đảng đã lãnh đạo nhân dân toàn quốc đấu tranh và đặt những nền móng đầu tiên của chính quyền nhân dân, của chế độ cộng hoà dân chủ Việt Nam, những nền móng để tiến hành cuộc kháng chiến cứu nước lâu dài sau này. Đó là một trong những thời kì phức tạp nhất của cách mạng Việt Nam.
Nghiên cứu lại thời kì đấu tranh ấy chẳng những có ý nghĩa quan trọng về mặt lịch sử mà còn có một ý nghĩa thực tiễn cần thiết đối với chúng ta ngày nay. Đó là thời kì mà Đảng ta đã vận dụng một cách đúng đắn và vô cùng linh hoạt chủ nghĩa Mác - Lênin vào việc lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Những bài học rút ra từ thời kì ấy có thể giúp ta nhận rõ hơn nữa sức mạnh quyết định của nhân dân để phát huy đến cùng sức mạnh ấy và đẩy cách mạng tiến lên nhanh chóng.
Tác phẩm Việt Nam năm đầu tiên sau Cách mạng tháng Tám (Tháng Tám 1945 - Tháng Chạp 1946) của Nguyễn Kiến Giang được Nhà xuất bản Sự thật xuất bản lần đầu vào năm 1961, là một công trình khoa học có giá trị về mặt tư liệu và nhận thức lịch sử. Với mong muốn cung cấp thêm những tri thức có giá trị về lịch sử Việt Nam thời kì sau Cách mạng tháng Tám, Nhà xuất bản Đại học Sư phạm trân trọng tái bản cuốn sách này.