Nhật Bản học khai phóng là một công trình tổng quan về Nhật Bản dưới góc nhìn liên ngành, kết hợp các lĩnh vực lịch sử, chính trị, văn hóa, văn học, giáo dục, kinh tế và quan hệ quốc tế. Thay vì trình bày Nhật Bản như một mô hình hoàn hảo, cuốn sách đặt ra những câu hỏi căn bản về sự hình thành và phát triển của xã hội Nhật Bản: từ cách người Nhật thích nghi với thiên tai, những bước ngoặt lịch sử như cuộc cải cách Minh Trị, cho đến hệ thống thể chế, đời sống văn hóa và các giá trị xã hội.
Qua 15 chương sách, các tác giả phân tích những nền tảng đã tạo nên sức mạnh của Nhật Bản hiện đại: nhà nước pháp trị, hệ thống giáo dục, văn hóa thẩm mỹ, tinh thần cộng đồng và mô hình kinh tế - quản trị doanh nghiệp. Bên cạnh đó, cuốn sách cũng đề cập đến những thách thức của xã hội Nhật Bản đương đại như áp lực giáo dục, biến đổi cấu trúc kinh tế và những vấn đề xã hội trong bối cảnh toàn cầu hóa.
Ở phần cuối, sách mở rộng sang quan hệ quốc tế, đặc biệt là quan hệ giữa Nhật Bản với ASEAN và Việt Nam, từ ký ức lịch sử đến hợp tác chiến lược hiện nay. Thông qua cách tiếp cận “khai phóng”, cuốn sách khuyến khích người đọc nhìn nhận Nhật Bản một cách đa chiều, phê phán và sáng tạo, từ đó rút ra những bài học có ý nghĩa cho sự phát triển của Việt Nam.
Mục lục sách Nhật Bản Khai Phóng
- Lời tựa
- Chương 1: Sống chung với thảm họa? - Thiên nhiên và văn hóa, xã hội Nhật Bản
- Chương 2: Cú hích lịch sử: Khi samurai buông kiếm để ra thế giới và làm kinh tế
- Chương 3: Nền tảng thể chế: Khi chính trị kiến tạo sự thần kỳ của quốc gia
- Chương 4: Sống ở Nhật: Nhà nước pháp trị và văn hóa “nhập gia tùy tục”
- Chương 5: Từ Xứ tuyết của Kawabata Yasunari đến Tháp đồng cảm Tokyo của Qudan Rie: Nỗi cô đơn hiện hữu, huy hoàng trong tâm hồn người Nhật
- Chương 6: Nhật Bản - cái đẹp và tôi
- Chương 7: Tín ngưỡng và đạo: Sự dung hợp của tôn giáo trong đời sống tinh thần người Nhật
- Chương 8: Văn hóa và giá trị Nhật Bản: Chinh phục thế giới bằng quyền lực mềm
- Chương 9: Giáo dục tiểu học ở Nhật Bản: Sự dung hòa giữa khuôn mẫu và tự do
- Chương 10: Phía sau cánh cổng trường: Áp lực thi cử và những nỗ lực cải cách trong giáo dục trung học - đại học
- Chương 11: Nuôi con kiểu Nhật: Những quan điểm độc đáo
- Chương 12: Kinh tế Nhật Bản: Từ tăng trưởng thần kỳ đến bài học về tái cấu trúc
- Chương 13: Mô hình quản trị công ty Nhật Bản: Sự giằng co giữa “tình thân” và “thị trường”
- Chương 14: Nhật Bản và ASEAN: Từ ký ức chiến tranh đến nền tảng hợp tác bền vững
- Chương 15: Quan hệ Việt Nam - Nhật Bản: Từ di sản lịch sử đến đối tác chiến lược toàn diện
- Chương kết: Tiếp cận Nhật Bản với tư duy khai phóng