Đây là một tuyển tập gồm những bài biên khảo, tùy bút, truyện ngắn của nhà văn Sơn Nam chưa in thành sách
“Đẹp xưa” là tên một truyện ngắn trong tập. Chọn “đẹp xưa” đặt tựa, bởi theo nhà báo Lê Minh Quốc, toàn bộ tác phẩm của nhà văn Sơn Nam luôn hướng đến sự cốt lõi trong văn hóa, phong tục của người dân Nam Bộ, mà đây cũng là nét đẹp nói chung của người Việt. Các bài viết này hoàn toàn phù hợp với mạch cảm hứng và ý thức “về nguồn” của Sơn Nam - là đi tìm cái đẹp đã tạo nên bản lĩnh, cá tính, tập quán, lề thói của người miền Nam.
Với tập sách này, chúng ta hào hứng tìm thấy “đẹp xưa” qua hò chữ, hò mép hò môi, là “Về làng quê tìm cổ tích”, “Viếng Mũi Cà Mau”, là “Ngày hội tháng Giêng ở Sài Gòn”, là nông cụ đặc trưng trên đồng ruộng dưới đồng sâu ở vùng đất mới, là tất cả những gì yêu dấu nhất của con người miền Nam. Dấu vết văn hóa ấy nhìn từ góc độ của cái nhìn biện chứng chính là tấm gương phản ánh thăng trầm của lịch sử. Là lịch sử của con dân nước Việt tại vùng cực Nam của Tổ quốc, ngay từ thuở khai cơ lập nghiệp, khai khẩn đất hoang, dựng nên làng mạc ngày càng sung túc nhưng không lai căng, không đánh mất giá trị văn hóa khởi nguồn từ văn minh sông Hồng.
Thông tin tác giả
Sơn Nam (1926 - 2008) là một nhà văn, nhà báo, nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam nổi tiếng. Ông tên thật là Phạm Minh Tài sinh ngày 11 tháng 12 năm 1926, tại làng Đông Thái, quận An Biên, tỉnh Rạch Giá (nay thuộc xã Đông Thái, huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang).
Thuở nhỏ ông học tiểu học tại quê nhà, rồi học trung học tại Cần Thơ. Năm 1945, ông tham gia Thanh niên Tiền phong, rồi lần lượt tham gia công tác ở Hội Văn hóa cứu quốc tỉnh, phòng Chính trị Quân khu, phòng Văn nghệ Ban Tuyên huấn Xứ ủy Nam Bộ. Bút danh Sơn Nam ra đời trong thời gian này, để tưởng nhớ người phụ nữ Khmer đã cho ông bú mớm thời thơ ấu (Sơn là một họ lớn của người Khmer, Nam là để nhắc nhớ mình là người phương Nam).
Sáng tác đầu tiên của Sơn Nam lại là tập thơ mang tựa đề Lúa reo(1948), tiếp sau đó là hai truyện ngắn Bên rừng Cù Lao Dung và Tây đầu đỏ. Nhưng, cái tên Sơn Nam bắt đầu được người ta nhớ nhất qua Hương rừng Cà Mau (1962), tiếp sau đó là một loạt các tác phẩm: Chim quyên xuống đất (1963), Hình bóng cũ (1964), Vạch một chân trời (1968), Hai cõi U Minh, Vọc nước giỡn trăng, Bà chúa hòn… Tất cả những sáng tác ấy đến với độc giả một cách dễ dàng bởi ngôn từ bình dị, mộc mạc và thông qua đó người ta hiểu thêm về cách ứng xử của con người đồng bằng.
Nhà văn Sơn Nam đã viết nên nhiều tác phẩm dấu ấn, ông được nhiều người gọi yêu là "ông già Nam Bộ", "ông già Ba Tri", "ông già đi bộ’, "pho từ điển sống về miền Nam" hay là "nhà Nam Bộ học". Toàn bộ các sáng tác của ông được Nhà xuất bản Trẻ tại thành phố Hồ Chí Minh mua bản quyền. Ông qua đời ngày 13 tháng 08 năm2008 tại Thành phố Hồ Chí Minh.