Trong lịch sử đổi mới của Việt Nam, có những văn bản không chỉ phản ánh một giai đoạn, mà còn góp phần tạo ra chính giai đoạn ấy. Cuốn sách “Dấu ấn - Những việc cần làm ngay” của Nguyễn Văn Linh là một trường hợp đặc biệt như vậy - không đơn thuần là tập hợp các bài viết, mà là tiếng nói hành động, đánh thức một tinh thần mới trong đời sống chính trị và xã hội cuối thập niên 1980.
Ra đời trong bối cảnh đất nước bước vào thời kỳ Đổi mới với nhiều khó khăn, trì trệ và những biểu hiện tiêu cực kéo dài, loạt bài “Những việc cần làm ngay” được đăng trên báo Nhân Dân từ năm 1987 đã nhanh chóng thu hút sự chú ý rộng rãi. Với lối viết thẳng thắn, ngắn gọn và đi trực diện vào vấn đề, Nguyễn Văn Linh không né tránh những tồn tại nhức nhối như quan liêu, tham nhũng, lãng phí hay cơ chế quản lý kìm hãm sản xuất. Ông gọi tên vấn đề, chỉ rõ trách nhiệm và quan trọng hơn cả, yêu cầu phải hành động ngay.
Điểm đặc biệt làm nên sức sống của những bài viết này không chỉ nằm ở nội dung phê phán, mà ở tinh thần mà chúng khơi dậy: tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, nói rõ sự thật và dám chịu trách nhiệm. Trong một môi trường mà sự im lặng và né tránh từng là phổ biến, “Những việc cần làm ngay” đã phá vỡ tâm lý đó, mở ra một không gian đối thoại mới giữa lãnh đạo, báo chí và người dân. Từ đây, vai trò giám sát của xã hội được khuyến khích, tiếng nói phản biện được lắng nghe, và niềm tin vào khả năng thay đổi bắt đầu được khơi dậy.
Không chỉ dừng lại ở một hiện tượng báo chí, loạt bài này đã tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội. Nhiều vấn đề được đưa ra ánh sáng, nhiều sai phạm bị xử lý, và quan trọng hơn, một tinh thần cải cách thực chất được hình thành. Chính vì vậy, “Những việc cần làm ngay” không chỉ phản ánh tiến trình Đổi mới, mà còn là một trong những động lực thúc đẩy tiến trình đó diễn ra mạnh mẽ hơn.
Ngày nay, khi nhìn lại, giá trị của cuốn sách không hề suy giảm. Những vấn đề về minh bạch, trách nhiệm công vụ, chống tham nhũng hay hiệu quả quản trị vẫn còn nguyên tính thời sự. Trong bối cảnh hiện đại, cuốn sách có thể được đọc như một bài học về lãnh đạo và quản trị: dám nhìn thẳng vấn đề, dám nói thật và quan trọng nhất là dám hành động.
“Dấu ấn - Những việc cần làm ngay” vì thế không chỉ là một tư liệu lịch sử, mà còn là một lời nhắc nhở mạnh mẽ về giá trị của sự trung thực, trách nhiệm và hành động trong quản lý xã hội.
Đây là cuốn sách dành cho những ai muốn hiểu sâu hơn về một bước ngoặt của đất nước, và cũng là cho những ai tin rằng sự thay đổi luôn bắt đầu từ việc dám đối diện với sự thật.