Đoán bệnh như GIẢI án là tuyển tập bệnh án Đông y, do thầy thuốc Đông y biên soạn, dựa trên nhiều năm kinh nghiệm lâm sàng và nguồn tài liệu phong phú.
Nội dung sách trình bày quá trình chẩn đoán và điều trị các bệnh thường gặp trong Đông y, kết hợp kinh nghiệm thực tiễn với tư duy lâm sàng. Các bệnh án được miêu tả chính xác, quá trình chẩn trị được trình bày chi tiết, sinh động. Đây là tài liệu tham khảo hữu ích cho các thầy thuốc và những ai yêu thích Đông y.
Mô hình "Nồi hơi"
Âm dương cùng gốc, một khí tuần hoàn
Chúng ta có thể xem cơ thể như một "nồi hơi". Ban ngày, ta cần thêm lửa mạnh để ngọn lửa sinh mệnh (thận dương) không ngừng đun nóng nước (âm tinh) trong nồi, sinh ra hơi nước (âm khí). Hơi nước này tuần hoàn trong cơ thể, thúc đẩy sự vận hành của toàn bộ cơ thể. Đông y khái quát quá trình này là "Âm dương cùng gốc, một khí tuần hoàn."
Mô hình "Động cơ"
Dạ dày an thuận, dưỡng tâm định thần
Tì vị giống như "động cơ" của cơ thể, giúp chuyển hóa thức ăn và nước uống thành năng lượng, sau đó cung cấp cho toàn bộ cơ thể. Nếu động cơ này đủ mạnh, dầu (tức dinh dưỡng) sẽ liên tục được đốt cháy để cung cấp năng lượng. Điều này có nghĩa là chỉ khi vị hoạt động tốt, thì mới có thể đả thông các loại tà khí như đàm thấp, ẩm nhiệt, huyết ứ.
Mô hình "Thuyền và sông"
Thiếu hỏa sinh khí, ăn uống dưỡng hỏa
Chỉ khi nước trên dòng sông (tức đường ruột) đủ đầy, thuyền (tức dinh dưỡng) mới có thể vận hành thuận lợi. Nếu nhiệt tà quá mức, nước trên sông sẽ bốc hơi hết, và con thuyền bị mắc kẹt.
Mô hình "Dòng sông"
Kết nối trong ngoài, mạng lưới khắp cơ thể
Khí huyết giống như dòng nước trên sông, chảy qua kinh lạc, kết nối ngũ tạng lục phủ, ngũ quan cửu khiếu, tứ chi bách hài và da thịt gân cốt. Có thể khái quát điều này bằng câu: "Kết nối trong ngoài, mạng lưới khắp cơ thể". Khí huyết do tì vị sinh ra, giống như nước từ nguồn chảy ra, theo các kinh lạc lan tỏa đến các ngóc ngách cơ thể để thực hiện quá trình trao đổi chất.
Mô hình "Chiến tranh cổ đại"
Kháng địch bên ngoài, bồi dưỡng vệ khí
Trong tự nhiên, luôn có thế lực bên ngoài xâm lấn. Cơ thể con người cũng có cơ chế phòng vệ riêng để chống lại các tác nhân gây bệnh. Lực cản này chính là "vệ khí" - lớp phòng thủ tự nhiên chống lại các yếu tố xâm nhập từ bên ngoài, giống như quân đội bảo vệ biên giới quốc gia.