Trong khi rất nhiều người nói về việc khởi nghiệp tuyệt vời đến mức nào, thì rất ít người thành thật về việc điều hành một doanh nghiệp khó khăn ra sao. Ben Horowitz phân tích những vấn đề mà các nhà lãnh đạo phải đối mặt mỗi ngày, đồng thời chia sẻ những hiểu biết ông tích lũy được qua quá trình xây dựng, điều hành, bán, mua, đầu tư vào và giám sát các công ty công nghệ.
Những công việc khó khăn ấy trải dài từ việc sa thải bạn bè đến lôi kéo nhân tài của đối thủ cạnh tranh, rồi xây dựng và duy trì bản lĩnh của một CEO…
Cuốn sách không dạy cách thành công mà chia sẻ cách đối mặt với những quyết định khắc nghiệt khi điều hành doanh nghiệp. Trọng tâm của Ben Horowitz là lãnh đạo trong nghịch cảnh, không có công thức cụ thể hay đáp án hoàn hảo nào.
Được viết bằng phong cách hài hước và giọng văn thẳng thắn đến bỗ bã, cuốn sách giá trị không chỉ đối với những doanh nhân kỳ cựu mà còn với những ai đang ấp ủ khởi nghiệp. Cuốn sách được chắt lọc từ chính những trải nghiệm cá nhân của Horowitz: nhiều trong số đó là những bài học khiêm nhường và đáng suy ngẫm.
Đây không phải là một cuốn cẩm nang quản trị toàn lý thuyết mà là một cuốn sổ tay thực chiến dành cho những thử thách khắc nghiệt nhất mà bạn sẽ phải đối mặt trên cương vị một CEO:
- Tư duy của CEO: Học cách đưa ra quyết định đúng đắn ngay cả khi không có lựa chọn tốt đẹp nào, từ việc buộc phải sa thải những người bạn trung thành cho đến việc xác định thời điểm thích hợp để thoái vốn và chốt thành quả.
- Lời khuyên dành cho start-up: Tiếp cận những kinh nghiệm thực tiễn, không né tránh về các vấn đề thực tế mà không trường kinh doanh nào dạy, được đúc kết từ chính những trải nghiệm đầy thử thách của Horowitz.
- Nghệ thuật lãnh đạo trong thời chiến: Thấu hiểu những bài học quý giá được đánh đổi bằng trải nghiệm thực tế trong quá trình xây dựng, điều hành và bán các công ty công nghệ, từ thời kỳ bong bóng dot-com sụp đổ cho đến những giai đoạn đầy biến động sau đó.
Ben Horowitz không dạy cách thành công mà chia sẻ cách lãnh đạo trong nghịch cảnh mà không có một công thức cụ thể hay đáp án hoàn hảo nào!
Đối tượng của cuốn sách:
- Nhà sáng lập startup: đây là nhóm độc giả mà Ben Horowitz hướng đến nhiều nhất. Tất cả những người sáng lập startup sẽ thấy ở đây những lời khuyên thiết thực về mọi khía cạnh trong điều hành công ty khởi nghiệp: xây dựng công ty từ con số 0; tuyển dụng và sa thải nhân sự; gọi vốn; quản trị tăng trưởng; xử lý khủng hoảng; bán công ty hoặc tiếp tục phát triển; vai trò và tâm lý của CEO.
- CEO và chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ: dù không làm startup công nghệ, rất nhiều vấn đề trong cuốn sách vẫn mang tính phổ quát: ra quyết định trong điều kiện thiếu thông tin; xử lý nhân sự khó; xây dựng văn hóa doanh nghiệp; lãnh đạo khi công ty gặp khó khăn; chịu áp lực từ cổ đông, khách hàng và nhân viên.
- Các nhà quản lý cấp cao: COO, CTO, CFO, CPO, Giám đốc nhân sự, Giám đốc kinh doanh, Trưởng đơn vị kinh doanh… Đặc biệt những người đang chuẩn bị trở thành CEO sẽ học được rất nhiều về góc nhìn của người đứng đầu doanh nghiệp.
- Doanh nhân đang chuẩn bị khởi nghiệp: cuốn sách chuẩn bị cho các doanh nhân về những gì xảy ra sau khi công ty được thành lập, giúp người chuẩn bị khởi nghiệp có cái nhìn thực tế hơn về con đường phía trước.
- Nhà đầu tư và cố vấn startup: những người hoạt động trong lĩnh vực sau cũng có thể nhận được rất nhiều lời khuyên giá trị trong cuốn sách này về tâm lý của CEO, những khó khăn mà CEO phải đối mặt: đầu tư mạo hiểm, đầu tư thiên thần, cố vấn quản trị…
- Sinh viên MBA hoặc học quản trị kinh doanh: nhóm này học được nhiều điều từ cuốn sách này mà những trường kinh doanh không hề dạy.
Đánh giá, nhận xét của chuyên gia dành cho cuốn sách
“Với văn phong thẳng thắn, đôi khi xen lẫn cả những lời lẽ bỗ bã, cùng những trích dẫn từ đủ mọi nhân vật, từ huyền thoại Thung lũng Silicon Bill Campbell đến ngôi sao hip-hop Nas, Horowitz viết về những gì cần có để quản lý con người và dẫn dắt tổ chức trong thời đại ngày nay... Ngay cả những nhà quản lý dày dạn kinh nghiệm nhất cũng sẽ đánh giá cao những phân tích của ông về cái giá cảm xúc mà các vị trí quyền lực phải trả mà ông gọi là ‘sự sụp đổ tâm lý của CEO’.” - The Washington Post
“Đây không phải là kiểu sách truyền thống đưa ra những lời khuyên ‘phải làm thế nào’ dành cho các nhà sáng lập. Horowitz đi thẳng vào những vấn đề và thách thức thực sự mà các doanh nhân phải đối mặt... Nhưng điều khiến ông khác biệt chính là những lời khuyên về cách kiểm soát tâm lý và vượt qua những ‘con quỷ’ trong chính mình trên cương vị CEO hay nhà sáng lập. Đó là những vấn đề rất thật mà mọi CEO và nhà lãnh đạo đều phải đối diện, bởi đôi khi kẻ thù lớn nhất của họ lại chính là bản thân họ... Theo tôi, cuốn sách của Horowitz sẽ trở thành ‘kinh thánh’ đối với giới startup. Những câu chuyện của ông thì đã là như vậy từ lâu.” - TechCrunch
“Horowitz thường đưa ra lời khuyên quản trị theo kiểu ‘đòn kép’. Trước tiên là một câu bông đùa đầy tự trào về những sai lầm trong quản lý và những khổ sở mà chúng gây ra, được kể bằng nụ cười từng trải và kết thúc bằng một nụ cười. Nhưng rồi nụ cười sẽ biến mất, khoảnh khắc nghiêm túc lập tức bắt đầu.” - Fortune
“Cuốn sách ấn tượng của ông Horowitz chứa đựng quá nhiều giá trị thực để có thể trở thành một tác phẩm kinh điển về nghệ thuật lãnh đạo.” - The Economist
“Đây chắc chắn là một trong những cuốn sách thiết yếu mà mọi nhà lãnh đạo doanh nghiệp nên đọc nếu họ đang tìm kiếm những lời khuyên quản trị đã được kiểm chứng bằng thực tế và được chia sẻ với sự chân thành.” - Entrepreneur, “25 cuốn sách kinh doanh xuất sắc năm 2014”
Trích đoạn sách
“Khi lần đầu trở thành một quản lý, tôi suy nghĩ rất nhiều về việc đào tạo nhân viên. Về mặt lý trí, việc đào tạo trong các công ty công nghệ cao là đúng, nhưng kinh nghiệm cá nhân về các chương trình đào tạo ở những công ty tôi từng làm thì thật kinh khủng. Những khóa đào tạo đó do các công ty bên ngoài đứng lớp, mà họ thì làm sao hiểu hết về hoạt động kinh doanh của chúng tôi, vậy nên họ dạy những thứ chẳng liên quan gì. Sau đó, những giá trị tôi nhận lại sau khi đọc Chương 16 - Đào tạo phải là nhiệm vụ của sếp - trong cuốn sách kinh điển về quản lý của Andrew Grove, Quản trị hiệu suất cao (High Output Management), đã làm thay đổi cả sự nghiệp của tôi. Grove viết: ‘Hầu hết các vị quản lý dường như đều nghĩ rằng đào tạo là công việc của người khác. Tôi thì ngược lại, tôi tin rằng chính người quản lý mới cần đảm đương công việc đó.’”
“Trong lúc bàn về việc thay đổi mục tiêu với các nhà đầu tư, chúng tôi lại phải đối mặt với một lựa chọn khó khăn: nên giảm bớt thiệt hại ban đầu bằng cách đặt mục tiêu càng thấp càng tốt hay nên giảm nguy cơ phải đặt lại mục tiêu lần nữa? Nếu giảm mục tiêu quá nhiều, giá cổ phiếu có thể lao dốc. Nhưng nếu giảm không tới, chúng tôi có thể lại phải tiếp tục điều chỉnh mục tiêu và hành động này có thể sẽ hủy hoại uy tín đã vô cùng mỏng manh của chúng tôi. Dave Conte, người phụ trách quản lý tài chính của tôi, giơ tay xin đưa ra một lời khuyên không thể chí lý hơn: ‘Nếu phải thiết lập lại mục tiêu, thì dù có nói trời nói biển gì đi chăng nữa, chúng ta cũng vẫn sẽ bị đập cho nhừ tử và mất hết uy tín trước các nhà đầu tư. Vì vậy, tốt nhất là chấp nhận đau thương một lần thôi, vì đằng nào cũng chẳng có ai tin vào sự chắc chắn của những con số đề ra trong mục tiêu nữa. Nếu phải uống thuốc đắng, uống hết một lần cho xong.’ Thế là chúng tôi đặt lại mục tiêu năm, giảm mức doanh thu dự kiến từ con số 75 triệu đô la ban đầu xuống còn 55 triệu đô la.”
“Người ta thường hỏi tôi bí quyết để trở thành một CEO thành công. Đáng buồn là chẳng có bí quyết nào cả. Nhưng nếu có một kỹ năng nào đó giúp phân biệt giữa người lớn và trẻ nhỏ, thì đó là khả năng tập trung và đưa ra hành động tốt nhất ngay cả trong tình huống chẳng có hành động nào khả thi. Chính vào lúc bạn cảm thấy muốn trốn chạy nhất, hay muốn chết nhất, bạn có thể tạo ra sự khác biệt lớn nhất trên cương vị một CEO.”
“Điều quan trọng nhất để ra quyết định là bạn phải thực sự muốn làm việc này. Nếu bước vào cuộc bàn luận với một quyết định nửa vời, bạn sẽ rời đi với một đống hỗn độn: về tình hình hiện tại và về các mối quan hệ. Một phần của quyết định này là bạn phải cảm thấy thoải mái với suy nghĩ rằng người bạn này có thể muốn rời bỏ công ty. Vì những cảm xúc tồi tệ mà anh ấy đã trải qua, chẳng có gì đảm bảo anh ấy muốn tiếp tục ở lại. Nếu không chịu để người này ra đi, bạn sẽ không thể thay đổi được gì.”
“Bạn làm gì khi có trong tay hai nhân viên xuất sắc và cả hai đều phù hợp với cùng một vị trí trong công ty? Có lẽ bạn có một kỹ sư hàng đầu điều hành mảng kỹ thuật, song người này không có kinh nghiệm tổ chức công ty ở quy mô lớn hơn. Bạn cũng có một nhân viên xuất sắc về mặt hoạt động nhưng lại không giỏi kỹ thuật. Bạn muốn giữ cả hai, song lại chỉ có một vị trí. Vậy là bạn nảy ra một ý tưởng sáng suốt là ‘nhốt chung hai con hổ vào một chuồng’ và thế là bạn mắc một chút món nợ quản lý. Những lợi ích trước mắt thì đã rõ ràng: bạn giữ được cả hai người, nhưng bạn cũng không cần phát triển họ vì trên lý thuyết, họ sẽ giúp nhau phát triển và ngay lập tức, bạn có thể xóa đi cái lỗ hổng về kỹ năng. Nhưng thật không may, bạn sẽ phải trả nợ cho những món lợi tức này với một mức lãi suất không hề nhỏ.”
“Đến bây giờ, kỹ năng khó nhất mà tôi học được trong vai trò CEO là khả năng kiểm soát cảm xúc của chính mình. Thiết kế tổ chức, thiết kế quy trình, các thước đo, tuyển dụng rồi sa thải, tất cả đều là những kỹ năng tương đối đơn giản để thành thạo nếu so với việc kiểm soát cảm xúc. Tôi nghĩ mình cứng rắn khi lâm trận, nhưng tôi không phải là người cứng rắn. Tôi mềm yếu.
Suốt những năm qua, tôi đã nói chuyện với hàng trăm CEO, tất cả đều có chung trải nghiệm đó. Tuy nhiên, rất ít người công khai nói về nó và tôi chưa bao giờ đọc được ở đâu bài viết về chủ đề này. Nó như một sàn đấu sinh tử của các nhà quản trị. Quy tắc đầu tiên khi CEO khủng hoảng tâm lý là không nói gì về chuyện suy sụp. Với nguy cơ sẽ phạm vào quy tắc thiêng liêng này, tôi sẽ cố gắng miêu tả tình huống và nêu ra một số kỹ thuật hữu ích với mình. Nói cho cùng, đây là trận chiến cá nhân nhất và quan trọng nhất mà bất kỳ CEO nào cũng phải đối mặt.”