“Văn hóa là nguồn lực - Sáng tạo là động lực - Công nghệ là công cụ - Thị trường là phép thử - Sức mạnh mềm là giá trị chiến lược.”
Việt Nam sở hữu một kho tàng di sản văn hóa phong phú, nhưng có nhiều tài nguyên văn hóa không đồng nghĩa với việc đã hình thành một ngành công nghiệp văn hóa phát triển. Làm thế nào để những giá trị được bồi đắp qua hàng nghìn năm lịch sử không chỉ được bảo tồn, mà còn có thể trở thành sản phẩm sáng tạo, tạo ra giá trị kinh tế và góp phần nâng cao vị thế đất nước? Khoảng cách từ di sản đến thị trường, từ tiềm năng đến năng lực phát triển chính là bài toán đặt ra cho công nghiệp văn hóa Việt Nam.
Xuất phát từ vấn đề ấy, cuốn sách “Phát triển ngành Công nghiệp Văn hóa Việt Nam - Hiện thực hóa chiến lược phát triển ngành bằng việc nhận diện đúng – đủ” do hai tác giả Kiều Công Thược và Nguyễn Thị Hòa biên soạn mang đến một cách tiếp cận có hệ thống về con đường phát triển công nghiệp văn hóa, trong đó văn hóa không chỉ được nhìn nhận như một lĩnh vực sáng tạo nghệ thuật, mà còn là nguồn lực có thể tạo ra những giá trị mới thông qua sự kết nối giữa tri thức, công nghệ, doanh nghiệp và thị trường.
Cuốn sách được chia làm 9 chương:
Chương 1. Công nghiệp Văn hóa
Chương 2. Cấu trúc của ngành Công nghiệp Văn hóa
Chương 3. Xây dựng thương hiệu Công nghiệp Văn hóa
Chương 4. Hệ sinh thái sáng tạo văn hóa và nguồn lực phát triển
Chương 5. Phát triển thị trường và doanh nghiệp Công nghiệp Văn hóa Việt Nam
Chương 6. Công nghiệp giải trí – công nghệ mới và sự hình thành văn hóa trong môi trường số (văn hóa số)
Chương 7. Xây dựng văn hóa trong ngành Công nghiệp Văn hóa
Chương 8. Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam
Chương 9. Thiết kế mô hình phát triển Công nghiệp Văn hóa địa phương theo lợi thế vùng miền
Điểm nổi bật của cuốn sách là đi từ việc nhận diện ngành đến phân tích cách thức tổ chức và phát triển. Thay vì chỉ đề cập những tiềm năng sẵn có, tác phẩm làm rõ cấu trúc và chuỗi giá trị của công nghiệp văn hóa, từ sáng tạo, sản xuất, xây dựng thương hiệu đến phân phối và tiếp cận công chúng. Qua đó, người đọc có thể hiểu vì sao một di sản, một làng nghề hay một loại hình nghệ thuật truyền thống, khi được khai thác bằng tư duy sáng tạo và phương thức tổ chức phù hợp, có thể hình thành những sản phẩm, dịch vụ văn hóa mang giá trị kinh tế và bản sắc riêng.
Bên cạnh nền tảng lý luận, cuốn sách đi sâu vào những yếu tố quyết định khả năng phát triển của ngành như hệ sinh thái sáng tạo, nguồn nhân lực, doanh nghiệp, tài sản trí tuệ, thương hiệu và thị trường. Đặc biệt, trước những thay đổi do công nghệ số mang lại, tác phẩm phân tích cách các phương thức sáng tạo, sản xuất và tiêu dùng văn hóa đang chuyển dịch, đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới mô hình hoạt động để thích ứng với môi trường phát triển mới.
Tuy nhiên, phát triển công nghiệp văn hóa không đơn thuần là gia tăng doanh thu hay thương mại hóa những giá trị truyền thống. Cuốn sách dành sự quan tâm đến việc xây dựng nền tảng văn hóa trong chính ngành công nghiệp văn hóa, nhấn mạnh vai trò của bản sắc, chất lượng sản phẩm và những giá trị cốt lõi trong việc tạo dựng lợi thế cạnh tranh bền vững.
Một nội dung đáng chú ý khác là sự kết nối giữa kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn Việt Nam. Thông qua việc tìm hiểu các mô hình phát triển trên thế giới, tác phẩm gợi mở những bài học có thể vận dụng phù hợp với điều kiện trong nước. Đặc biệt, việc nghiên cứu mô hình công nghiệp văn hóa theo lợi thế vùng miền cho thấy mỗi địa phương, với những đặc trưng riêng về di sản, lịch sử, nghệ thuật và đời sống cộng đồng, đều có thể tìm kiếm hướng phát triển phù hợp, từng bước chuyển hóa nguồn lực văn hóa thành sản phẩm, thương hiệu và thị trường.
Với cách tiếp cận kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, “Phát triển ngành Công nghiệp Văn hóa Việt Nam” sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà quản lý, hoạch định chính sách, doanh nghiệp, nhà nghiên cứu và những người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa. Cuốn sách không chỉ giúp người đọc hiểu rõ hơn về cấu trúc, cơ chế vận hành và những động lực phát triển của ngành, mà còn mở ra góc nhìn về cách tổ chức, khai thác và phát huy nguồn lực văn hóa trong bối cảnh mới.