Thời niên thiếu của Nguyễn Hiền là ấn phẩm nằm trong chuỗi các tác phẩm viết về thời niên thiếu của các danh nhân đất Việt. Theo từng trang sách, bạn đọc sẽ theo chân cậu bé Nguyễn Hiền từ vùng đất Thành Nam giàu truyền thống hiếu học, qua mái chùa Hà Dương bình dị, đến chốn cung đình nhà Trần; từ một cậu học trò nghèo ham học trở thành vị Trạng nguyên trẻ tuổi nhất trong lịch sử khoa bảng nước ta.
Bằng lối kể chuyện gần gũi và sinh động, cuốn sách tái hiện hành trình trưởng thành của Nguyễn Hiền qua nhiều giai thoại hấp dẫn. Đó là hình ảnh cậu bé miệt mài học tập bên mái chùa làng, là trí thông minh và sự nhanh trí được thể hiện trong những câu chuyện nổi tiếng như “xâu chỉ qua vỏ ốc”, “bài thơ chữ điền” hay “nặn voi đất biết đi”. Dù mang màu sắc truyền thuyết, những câu chuyện ấy đều góp phần khắc hoạ hình ảnh một cậu bé tài năng, chăm chỉ và luôn khát khao học hỏi.