“Bắt đầu với hội họa lụa và cũng thành công ban đầu với tranh lụa, đến nay, sau khoảng 30 năm tiếp tục và liên tục vẽ - Trà Vinh đã được biết đến như một Artiste Laqueur / Họa sỹ Sơn mài - thực sự và thực thụ.” - Nhà Nghiên cứu Mỹ thuật Quang Việt.
Cuốn sách “Ấn định giấc mơ” của họa sĩ Nguyễn Trà Vinh không chỉ là một ấn phẩm giới thiệu các tác phẩm của ông, mà còn là sự kết tinh của gần nửa thế kỷ lao động nghệ thuật bền bỉ và lặng lẽ. Đây là lần đầu tiên hành trình sáng tác của họa sĩ Nguyễn Trà Vinh được hệ thống hóa một cách toàn diện, đặc biệt tập trung vào mạch tranh sơn mài được theo đuổi liên tục trong suốt 25 năm, từ năm 2000 đến 2026 - quãng thời gian đánh dấu sự chín muồi cả về kỹ thuật, tư duy tạo hình lẫn chiều sâu nội tâm của người họa sĩ.
Ra mắt nhân dịp triển lãm sơn mài “Trong và Ngoài” tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam vào ngày 03/04/2026, cuốn sách như một cánh cửa mở vào thế giới nghệ thuật giàu suy niệm của Nguyễn Trà Vinh - nơi mỗi lớp sơn, mỗi bề mặt vóc không chỉ lưu giữ màu sắc mà còn chuyên chở ký ức, thời gian và những đối thoại âm thầm với đời sống.
Các tác phẩm sơn mài được tuyển chọn trong sách cho thấy một hành trình sáng tạo bền bỉ, nơi chất liệu truyền thống Việt Nam được đẩy tới những khả năng biểu đạt giàu tính đương đại. Tranh của Nguyễn Trà Vinh không kể chuyện theo lối trực diện. Những gương mặt xa vắng, những hình thể tĩnh lặng, những không gian nửa thực nửa mơ hiện lên như những khoảng lặng nội tâm, buộc người xem phải bước chậm lại để cảm nhận. Sơn mài, với ông, không đơn thuần là kỹ thuật mà là một phương thức tư duy - nơi thời gian tham dự trực tiếp vào quá trình sáng tạo qua từng lớp phủ, lớp mài, từng sự chờ đợi âm thầm.
Điểm đặc biệt của cuốn sách Ấn Định Giấc Mơ - Nguyễn Trà Vinh (Bìa Cứng)
Giới thiệu gần 200 tác phẩm, có giá trị tư liệu và lưu giữ lâu dài.
Bố cục cuốn sách được xây dựng như một dòng chảy ký ức và nghệ thuật, gồm phần mục lục, giới thiệu sách, các bài viết nghiên cứu của những nhà phê bình và nghiên cứu mỹ thuật tiêu biểu về sáng tác của Nguyễn Trà Vinh, cùng lời cảm ơn của tác giả.
Bìa sách sử dụng tác phẩm hình tượng con ngựa hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Trong quan niệm phương Đông, ngựa là biểu tượng của dương khí, của thời gian, của khí chất phóng khoáng và tinh thần chinh phục.
Bởi vậy, cuốn sách không chỉ dành cho giới chuyên môn, mà còn là tài liệu quý cho sinh viên mỹ thuật, các nhà nghiên cứu, nhà sưu tầm và những người yêu nghệ thuật Việt Nam đương đại. Quan trọng hơn, đây còn là một dấu mốc ghi lại hành trình sáng tạo của một nghệ sĩ đã đi qua gần 50 năm cầm bút và cầm cọ - một hành trình lặng lẽ nhưng bền bỉ, như chính vẻ đẹp âm ỉ sống dưới những lớp sơn mài của họa sĩ Nguyễn Trà Vinh.
Trích đoạn sách Ấn Định Giấc Mơ - Nguyễn Trà Vinh (Bìa Cứng)
“Có lẽ Trà Vinh thuộc lớp cuối cùng trong một mạch của thẩm mỹ Đổi Mới ở cái nhánh chối bỏ trường quy có nguồn gốc thuộc địa, trở về với nghệ thuật tiền thực dân, với văn hóa lãng mạn, ân tình, nhỏ nhẹ của làng quê cộng với sự dằn vặt, tự chất vấn về cái tôi riêng biệt một thời bị Trói Buộc trong cái chung tập thể và lối vẽ tả thực giống nhau. Anh sẽ còn đi tiếp cái mạch ấy, dù sau anh sẽ là lớp họa sỹ khác ồn ào và thách thức hơn thuộc thời @, Hội Nhập?”
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 6 / 2005
Họa sỹ, Nhà Nghiên cứu - Phê bình Mỹ thuật Nguyễn Quân
(trang 30)