Khi Én Đưa Thoi - Con Người, Lịch Sử Và Văn Hóa Việt

Giới thiệu sách Khi Én Đưa Thoi - Con Người, Lịch Sử Và Văn Hóa Việt

Ấn phẩm “Khi én đưa thoi - Con người, lịch sử và văn hóa Việt” là một cuộc trở về đầy ý nghĩa trong những ngày đầu năm- khi khoảnh khắc giao mùa vừa mở ra cũng là lúc ta nhìn lại hành trình lâu dài của dân tộc qua những số phận, những biến cố và những di sản còn lưu giữ trong tâm thức Việt.

Với cấu trúc xoay quanh ba nội dung chính Con người - Lịch sử - Văn hóa, cuốn sách quy tụ nhiều nghiên cứu công phu, dẫn dắt người đọc đi qua những lớp trầm tích phong phú của đất nước: từ những nhân vật lịch sử từng in dấu sâu đậm lên vận mệnh quốc gia, đến những tranh luận học thuật về nguồn gốc quốc hiệu, các cuộc phân tranh, những góc nhìn mới về thời trung đại và cận đại, cho đến những nét văn hóa - tín ngưỡng đã định hình đời sống tinh thần của người Việt…

Toàn bộ nội dung trong sách đều được tuyển chọn từ các bài viết đã đăng trên tạp chí Xưa và Nay trong năm 2025. Nhờ vậy, cuốn sách mang trọn vẹn tinh thần học thuật, sự cẩn trọng về mặt tư liệu và cách tiếp cận đa chiều với những góc nhìn của riêng các tác giả, vốn là đặc trưng của tạp chí.

Việc quy tụ các bài nghiên cứu từ nhiều số báo trong năm giúp ấn phẩm Tết trở thành một bức tranh toàn cảnh súc tích về những vấn đề lịch sử - văn hóa trọng yếu, đồng thời phản ánh nhịp vận động của giới nghiên cứu trong suốt một năm làm việc…

Với sự phong phú tư liệu và chiều sâu học thuật, nhưng được trình bày một cách sinh động, gần gũi, “Khi én đưa thoi” không chỉ là tập sách phù hợp để đọc trong mùa Tết mà còn là người bạn đồng hành dài lâu, giúp độc giả nhìn rõ hơn hành trình dài của một dân tộc - từ quá khứ đến hiện tại - qua ba yếu tố làm nên bản sắc Việt: con người, lịch sử và văn hóa.

Danh mục các bài viết:

• Cuộc hồi hương lịch sử của cụ Phan 100 năm trước - Vân Trình
• Di sản của danh nhân Đặng Huy Trứ ở Hội An - Quảng Văn Quý - Võ Hồng Việt - Phạm Phước Tịnh
• Trương Tấn Bửu: Cuộc đời và sự nghiệp - Phạm Ngọc Hường
• Phạm Phú Thứ - Tầm vóc một nhà kinh bang tế thế - Lê Hữu Phước
• Người Việt được vinh danh, lưu niệm tại thủ đô Paris - Tôn Thất Thọ
• Trở lại vấn đề quốc hiệu Việt Nam có từ bao giờ? - Nguyễn Minh Tường
• Trở lại vấn đề “Loạn thập nhị sứ quân” trong lịch sử Việt Nam, ở thế kỷ X - Tường Minh
• Nghiên cứu về quan điểm giữa Mạc Thiên Tứ & Phraya Taksin - Nguyễn Duy Chính dịch
• Phái Đoàn Anh tại Tourane năm 1793 - Nguyễn Duy Chính dịch
• Vũng Tàu - Côn Đảo (thế kỷ XVII-XIX) - Trần Thị Mai
• Công, tội phân minh là quan điểm của Đảng ta về các vấn đề lịch sử - Võ Văn Kiệt
• Nguyễn Ánh và các kế hoạch cầu viện nước ngoài - Trần Thanh Ái
• Nhận thức lịch sử về cặp chân dung đối đầu giữa Nguyễn Huệ và Nguyễn Ánh trong thế kỷ XIX - Nguyễn Quốc Vinh (Đại học Columbia)
• Bản chế phong của vua Duy Tân ban cho Tả quân Lê Văn Duyệt - một tư liệu quý - Hoàng Ngọc Cương
• Lời bào chữa đầy thuyết phục cho một “bản án oan” - Nguyễn Minh Tường
• Đánh giá về nhân vật lịch sử Lê Văn Duyệt - Nguyễn Minh Tường
• Vụ bắt giữ vua Hàm Nghi vào năm 1888 trên báo Pháp - Trần Đức Anh Sơn dịch
• 50 năm nhìn lại - ông Dương Văn Minh với sự kiện 30-4-1975 - Nguyễn Hữu Thái
• Những con đường ở Sài Gòn xưa - Nguyễn Hạnh
• Ngày xuân nhớ vua Hàm Nghi - Phan Thị Thọ
• Lễ tế đàn âm hồn tại Huế qua tư liệu Châu bản triều Nguyễn - Nguyễn Thu Hoài
• Idrapura và Phật viện Đồng Dương - Hồ Xuân Tịnh
• Hình tượng A Nan và Ca Diếp trên gốm Sài Gòn xưa - Nguyễn Thị Nguyệt - Lê Thanh Nghĩa
• Bao nung gốm thời Trần phát hiện tại di tích Hoàng Thành Thăng Long - Phạm Thị Oanh
• Bức tranh gương cung đình “Giác Hoàng Phạn Ngữ” - Lương Chánh Tòng - Lê Thiện Gia
• Nơi “dòng sông chữ Việt” không ngừng chảy - Nguyễn Thanh Quang
• Chữ Nôm trong buổi tiếp xúc đầu tiên giữa Âu và Á thế kỷ XVII - Nguyễn Khắc Xuyên
• Trà Việt nửa đầu thế kỷ XX - Theo một số tư liệu Pháp - Nguyễn Thanh Hằng
• Trang phục triều Lê - Trịnh - Trịnh Quang Vũ
• Vườn Cơ Hạ đệ nhất ngự uyển cung đình thời Nguyễn - Bùi Thị Mai
• Tết giữa năm và phép làm lịch của người Việt - Phan Trường Nghị
• Một bài thơ xuân của Đình nguyên Phan Đình Phùng - Thảo Giang

Cuốn sách là món quà dành cho độc giả yêu thích tìm hiểu Lịch sử - Văn hóa Việt Nam nới chung và Lịch sử - Văn hóa triều Nguyễn nói riêng.

Trích đoạn sách Khi Én Đưa Thoi - Con Người, Lịch Sử Và Văn Hóa Việt

“Hôm nay, khi nâng chén trà Tân Cương, trà Bảo Lộc hay bất kỳ vùng trà nào của Việt Nam, khi ta vương vấn trước tách trà sen, trà nhài, trà hoa bưởi, hoa ngâu,... ta cũng đồng thời đang nếm một chút dư vị của lịch sử - một lịch sử không chỉ có hương thơm và vị đầy, mà còn có cả mồ hôi, nỗ lực, giọt lệ, và giấc mơ của bao thế hệ đi trước.” - NGUYỄN THANH HẰNG (Trà Việt nửa đầu thế kỷ XX - Theo một số tư liệu Pháp)

“Hình ảnh quê hương vẫn luôn ở trong ông nhưng không là một quá khứ để khắc khoải. Và ngay cả việc chọn vẽ tranh để khuây khỏa nỗi nhớ quê của một ông vua đi đày cũng chỉ là huyền sử, bởi trong tranh ông không có hình ảnh “tiếng tre êm ru” hay “con diều vật vờ’’, mà chỉ là cái đẹp được cảm nhận và thể hiện qua tâm hồn của một nghệ sĩ. Qua đó ta thấy vẽ mới là đam mê chính của ông, chuyện chính trị, chuyện áo mão quan trường chỉ là do dòng đời đưa đẩy, là một phần tư của cuộc đời trong quá khứ An Nam xa xôi..” - PHAN THỊ THỌ (Ngày xuân nhớ vua Hàm Nghi)