Trong thế giới văn chương đương đại, Han Kang (Hàn Quốc) được đánh giá là nhà văn có khả năng “giải phẫu tâm hồn” bằng ngôn ngữ điêu luyện của mình.
Kể từ sau chiến thắng vang dội với giải Nobel Văn chương vào năm 2024, các tác phẩm của bà được độc giả săn đón và vô cùng yêu thích. Giới chuyên môn nhìn nhận văn chương của Han Kang như tiếng lòng của những nỗi đau bị kìm nén, niềm cảm thông cho sự mong manh của thân phận con người.
Trước khi làm rúng động văn đàn quốc tế với “Người ăn chay” (2007), Han Kang cũng từng dẫn dụ độc giả vào một cuốn sách khiến người ta day dứt mãi, đó chính là “Tay người lạnh giá”.
Cuốn sách được xuất bản lần đầu tiên tại Hàn Quốc vào năm 2002 và mới vừa ra mắt độc giả tại Việt Nam vào cuối tháng 12/2025.
Những tác phẩm thời kỳ đầu của Han Kang đánh dấu giai đoạn nhà văn kiên trì khám phá cơ thể con người như một không gian chứa đựng cả tổn thương lẫn khát vọng.
Bạo lực và vẻ đẹp, câm lặng và khao khát, vật chất và ẩn dụ, “Tay người lạnh giá” dẫn ta vào mê cung của bản ngã. Ở nơi ấy, ranh giới giữa cái đẹp hoàn mỹ và thực tại trần trụi, giữa những lớp mặt nạ và bản chất bên trong con người chỉ mong manh như một lớp thạch cao trắng muốt.
Cuốn tiểu thuyết mở đầu bằng một cấu trúc tầng bậc: Một nữ văn sĩ nhận được cuốn sổ phác thảo của nhà điêu khắc mất tích có tên Jang Un Hyeong, thông qua người em gái của anh.
Cách dẫn dắt này tuy không quá mới mẻ, nhưng dưới ngòi bút của Han Kang, đây là cách hợp lý để tạo nên góc nhìn để độc giả có thể quan sát diễn tiến của câu chuyện.
Thông qua bản thảo đó, người đọc dần khắc họa được chân dung của Jang - nghệ sĩ tâm huyết với việc đổ khuôn thạch cao những bộ phận của cơ thể người.
Jang không phải là một nhà điêu khắc thông thường. Anh không tạc tượng từ gỗ hay đá, anh khát khao “sao chép” bằng cách đổ thạch cao trực tiếp lên da thịt sống.
Đối với anh, đó là cách để chạm vào bản chất con người mà không bị đánh lừa bởi yếu tố bên ngoài như váy vóc lụa là, phấn son dày đặc hay biểu cảm giả tạo cứng đờ tựa như mặt nạ.
Những chiếc khuôn thạch cao của Jang mang một ý nghĩa đa tầng. Trong quá trình thao tác với cơn nóng như thiêu đốt trên cơ thể người mẫu, chúng in dấu được sự thật vật lý nhưng đồng thời cũng đóng băng thực tại.
Những chiếc khuôn ghi lại từng lỗ chân lông, từng đường gân, vết sẹo… một cách sống động nhưng cũng biến một con người đang thở trở thành một vật thể tĩnh khi thạch cao đông cứng lại.
Từ đó, bà gợi mở một suy nghĩ: “Có lẽ, điều người nghệ sĩ muốn cho thấy rốt cuộc không phải là lớp vỏ rách nát kia, mà chính là khoảng trống đen ngòm bên trong nó”.
Để triển khai những suy tưởng này một cách chân thực và sâu sắc, Han Kang đã dẫn dắt người đọc bước vào câu chuyện của Jang và hai người phụ nữ với cái tên viết tắt là L và E.
Người đầu tiên để lại ấn tượng sâu đậm trong nhà điêu khắc chính là L. Cô có một thân hình quá khổ, không thể kiểm soát thói quen ăn uống vô độ, vì thế luôn tự ti với ngoại hình đầy mỡ thừa của mình.
Cô tình nguyện để Jang đổ khuôn cơ thể mình, như một nỗ lực để nhìn thấy một “cái tôi” cố định để thoát khỏi sự biến đổi đáng sợ của xác thịt.
Khuôn đúc ấy không chỉ là tác phẩm nghệ thuật của Jang mà còn là cảm giác khao khát được thạch cao bao phủ của L.
Ở đó, cô không còn bị xã hội phán xét, không còn bị người đời chê bai, soi mói hay miệt thị ngoại hình. Cô không còn lo sợ những ký mỡ thừa cứ tăng dần lên, lớp vỏ thạch cao lúc này trở thành nơi trú ngụ an toàn cho sự tĩnh lặng và bất biến.
Thế nhưng, nghịch lý đau đớn đã xảy ra khi L phải chiến đấu giữa khát vọng kiểm soát và sự tan rã của bản năng. L giảm cân một cách khốc liệt để có được thân hình thon thả để rồi lại vật vã bởi ám ảnh về sự hoàn mỹ.
L cứ ăn rồi lại móc họng để nôn, cứ ăn rồi lại uống thuốc xổ, vật vờ như một cái xác không hồn. Những cảnh đặc tả nhân vật quằn quại trong nỗi đau giữa việc giảm cân và đáp ứng nhu cầu ăn khiến người đọc thật sự ám ảnh.
Cơn đói của L không phải là sự thèm ăn đơn thuần mà là tiếng gào của một linh hồn bị bỏ đói. Cô ăn để lấp đầy khoảng trống rồi lại tống chứ chúng đi để duy trì vẻ mảnh mai.
Đối lập với nhân vật là L là E, người phụ nữ cũng mang trong mình ám ảnh quá khứ không hoàn hảo, một khiếm khuyết hình thể trên bàn tay, cụ thể là “ngón tay thứ sáu”.
Nếu như L trốn chạy vào lớp vỏ thì E lại sẵn sàng nỗ lực đối diện với vết sẹo ấy. Khi Jang đúc khuôn cơ thể E, cô bừng tỉnh và chấp nhận đau đớn để vùng vẫy thoát ra, thậm chí còn cố gắng đổ khuôn ngược lại nhà điêu khắc. Sự xuất hiện của E đã khiến Jang nhận ra chân lý phũ phàng về quan điểm nghệ thuật của mình.
Phải chăng, chúng ta có thể sao chép chính xác đến từng chút bộ phận nhỏ trên cơ thể người nhưng “cái tôi” của họ sẽ luôn tìm cách thoát ra ngoài, để lại sự trống rỗng và lạnh lẽo bên trong chiếc khuôn thạch cao ấy?
Người nghệ sĩ có thể chiếm hữu được phần vỏ nhưng không đồng nghĩa với việc anh ta sẽ thấu cảm tâm hồn người đối diện. Khi người mẫu rời đi, Jang chỉ còn lại một lỗ hổng mang hình hài của họ mà thôi.
Sự tan vỡ, đổ nát của những chiếc khuôn thạch cao, sự rời đi của L, sự biến mất của nhà điêu khắc và E ở cuối tác phẩm là một hệ quả tất yếu của nhận thức.
Sau bao nhiêu năm cố gắng sao chép hàng chục đôi tay, bắp đùi, khuôn ngực, Jang nhận ra mình chỉ là người sưu tầm những chiếc vỏ không hồn. Anh không thể dung hoà được sự đối lập giữa lớp thạch cao và cơn đói cào cấu L, cũng không thể xoa dịu được nỗi đau của E khi chưa thực sự mở lòng để thấu cảm.
Đôi tay anh, dù khéo léo cỡ nào, cũng chỉ đúc ra được những tay người lạnh giá. Sự sống nằm ở hơi thở, ở vận động, ở cả những tổn thương ngày đêm rỉ máu chứ không đơn thuần nằm nơi hình khối bất động.
Thông qua “Tay người lạnh giá”, nữ văn sĩ người Hàn Quốc từng bước bóc tách bản chất của nỗi cô đơn trong thế giới hiện đại. Chúng ta không hoàn hảo, chúng ta có những khiếm khuyết hữu hình lẫn vô hình, nhưng trên hết là khao khát được yêu thương vẫn không ngừng tuôn chảy.
Thay vì xem con người là một thực thể để đúc khuôn như những pho tượng lạnh lẽo, phải chăng chúng ta nên nỗ lực kết nối tâm hồn, đi đến tận cùng nỗi đau để thấu hiểu và sưởi ấm cho nhau? Có lẽ đó chính là thông điệp đầy tính nhân văn mà Han Kang muốn gửi gắm qua cuốn tiểu thuyết đầy ám ảnh này.
Nguồn https://dantri.com.vn/giai-tri/tay-nguoi-lanh-gia-tieu-thuyet-day-am-anh-cua-nu-van-si-han-quoc-20260115160607127.htm
Tủ sách “Văn Học Nước Ngoài“ cực kỳ đa dạng về thể loại, từ văn học kinh điển, các tác phẩm đoạt giải thưởng quốc tế đến văn học hiện đại, trinh thám, viễn tưởng… Xem tại đây
Theo Ngô Thùy Linh (dantri)